Nautički forum
Uobicajene teme => Opšta diskusija => Temu započeo: Dule 11. Maj. 2013. / 12:10:24
-
Kategorizacija evropskih unutrašnjih plovnih puteva obavlja se na osnovu odluke Evropske ekonomske komisije - EEC, polazeći od dimenzija ("gabarita") i nosivosti brodova i brodskih sastava:
Plovni putevi malih gabarita:
KLASA 0 - Plovni putevi pristupačni za samohodne motorne teretnjake nosivosti manje od 250 t, dužine do 30 m i širine do 6 m.
KLASA I - Plovni putevi pristupačni za samohodne motorne teretnjake nosivosti između 250 i 400 t, dužine do 38,50 m, širine do 5 m i dubine gaza do 2,20 m.
Plovni putevi srednjih gabarita:
KLASA II - Plovni putevi pristupačni za samohodne teretnjake nosivosti od 400 da 650 t (dužine 50,00 m i širine 6,60 m) KLASA III - Plovni putevi pristupačni za sastave od dva samohodna ili potiskivana teretnjaka nosivosti od 650 do 1 000 t (dužine do 90,00 m i gaza do 2,50 m).
Plovni putevi velikih gabarita:
KLASA IV - Plovni putevi pristupačni za samohodne motorne teretnjake dužine 80.00 m i širine 9,50 m, kao i za sklop od motornog potiskivača i jednog potiskivanog teretnjaka dužine 76,50 m i širine 11,40 m, nosivosti 1 000 - 1 500 t.
KLASA V - Plovni putevi pristipačni za potiskivane sastave od dva velika teretnjaka kao i za sve velike samohodne motorne teretnjake nosivosti 1 500 - 3 000 t (gaza do 2,50 m)
KLASA VI - Plovni putevi pristupačni za velike potiskivane sastave od dva velika teretnjaka, nosivosti iznad 3 000 t (gaz do 3,00 m)
KLASA VII - Plovni putevi koji omogućuju plovidbu sastava većih od dva velika potiskivana teretnjaka iz klase VI. Karakteristike ove klase plovnih puta nisu predviđene, već se određuju posebno za svaki plovni put.
-
Dunav.
Kao članica Dunavske komisije, Jugoslavija je realizovala izvanredno značajne regulacione radove za potrebe plovidbe na Dunavu, naročitu u periodu 1965-1980. Sa stanovišta plovidbe, Dunav se na teritoriji Srbije može podeliti na 4 karakteristična sektora, ukupne dužine 588 km:
1. Potez između granice sa Mađarskom (km 1433+000) i Beograda (km 1166+000) karakteriše prirodni hidrološko-hidraulički režim. U odnosu na niski plovni nivo, gabarit plovnog puta se na ovom delu definiše: širinom 180 - 200 m, dubinom 2,5 m i minimalnim poluprečnikom krivine 800-1000 m. Prema klasifikaciji ECMT i UN/ECE-1992, Dunav na ovom sektoru ima VI-b. kategoriju plovnog puta1.
2. Potez između Beograda i brane Đerdap I (km 942+000) je kanalisan (pod usporom), što mu daje najvišu, VII. kategoriju plovnog puta. Prevodnice kod brane Đerdap I su dovoljnih dimenzija (dužina 310 m, širina 34 m, minimalna dubina 5,5 m) da obezbede nesmetan prolaz sastavima od 9 potiskivanih plovila tipa "Evropa II" sa potiskivačem.
3. Potez između brana Đerdap I i Đerdap II (km 863+550) je takođe kanalisan, sa obeležjima plovnog puta najviše, VII kategorije.
4. Nizvodno od brane Đerdap II do granice sa Bugarskom, Dunav je uređen izgradnjom regulacionih građevina. Plovni gabariti su slični onim na uzvodnim sektorima, sa jednim izuzetkom: na ovom delu se nalazi oko 200 plovila potopljenih krajem drugog svetskog rata, od kojih su neki još uvek puni eksplozivnih sredstava. To predstavlja ozbiljnu potencijalnu opasnost za plovidbu i ugrožava VI-b. status plovnog puta na ovom sektoru.
Poboljšanje plovidbenih uslova na sektoru uzvodno od Beograda zahteva završetak regulacionih radova na dužini od oko 40 km. Da bi se povećala kategorija plovnog puta na ovom sektoru, neophodno je kombinovati dogradnju postojećih regulacionih građevina njihovim nadvišavanjem, sa kanalisanjem vodotoka izgradnjom bar jedne brane (u opticaju je profil kod Novog Sada).
Karakteristike brodskih sastava koji saobraćaju Dunavom zavise od karakteristika pojedinih sektora. Nizvodno od Beograda, moguća je nesmetana plovidba potiskivanim sastavima od 9 potisnica tipa "Evropa II", dok je na sektoru uzvodno od Beograda, konfiguracija maksimalnog sastava od 4 do 6 plovila tipa "Evropa II".
Učešće robnog prometa na Dunavu u odnosu na sve ostale plovne puteve u Srbiji iznosi 80-90%.
Svi delovi mreže unutrašnjih plovnih puteva u Srbiji su direktno ili indirektno oslonjeni na Dunav, kao za sada jedini međunarodni plovni put koji nas vezuje sa mrežom evropskih plovnih puteva. Treba imati u vidu i činjenicu da je Srbija članica Dunavske komisije, pa time ima značajne obaveze u pogledu sistematskog i kontinuiranog održavanja i unapređenja ove magistralne plovne saobraćajnice.
-
Tisa.
Ova leva pritoka Dunava (ušće na km1215+000) je plovna praktično na celoj svojoj dužini kroz Srbiju (164 km) i ispunjava određene gabarite, osim na nekoliko kraćih deonica, čija ukupna dužina ne prelazi 2% ukupne dužine. Prema raspoloživim plovnim gabaritima, Tisa spada u plovni put V-a. kategorije. U koritu ovog vodotoka su neophodne samo manje intervencije i to na dužini od oko 3,5 km. Prema evidenciji iz 1997. godine robni promet na Tisi iznosi oko 250 000 t/god, od čega se 93% odnosi na unutrašnji promet, a 7% na promet sa inostranstvom.
U zavisnosti od budućeg razvoja robnog prometa na ovoj reci, može se desiti da postojeća prevodnica na brani "Novi Bečej" postane “usko grlo” za rečni transport, u kom slačaju bi se eventualno pristupilo izgradnji još jedne komore.
-
Sava.
Ova reka, koja se uliva u Dunav na km 1170+700 i kroz Srbiju je plovna na dužini od 207 km, za sada nema status međunarodnog plovnog puta, pa je to razlog što su izostala značajnija ulaganja u preduzimanje sistematskih mera uređenja za potrebe plovidbe (izgradnju regulacionih građevina, bagerovanje, održavanje i obeležavanje plovnog puta). Prema nekim analizama, može se očekivali da Sava uskoro postane plovni put V-a. kategorije.